اعتیاد به مواد مخدر؛ علائم اعتیاد به مواد مخدر و روش های ترک اعتیاد

مواد مخدر چیست؟

مواد مخدر مواد شیمیایی هستند که می‌توانند نحوه عملکرد بدن و ذهن شما را تغییر دهند؛ بدین ترتیب که از انتقال‌دهنده‌های عصبی سیستم پاداش مغز تقلید می‌کنند اما در بسیاری از موارد، مصرف مواد مخدر می‌تواند سیستم پاداش را قوی‌تر از سایر فعالیت‌ها تحت تأثیر قرار دهد. برای برخی از معتادان، مصرف مکرر مواد مخدر می‌تواند نحوه عملکرد و ارتباط برخی از مناطق مغز با یکدیگر را تغییر دهد. 

با مصرف مکرر مواد مخدر، مغز همچنین ممکن است ارتباطات بسیار قوی‌تری بین مواد مخدر و نشانه‌های مرتبط با آنها برقرار کند، نشانه‌هایی که اجتناب از آنها دشوار است که برخی افراد این موارد را «محرک‌ها» می‌نامند. این محرک‌ها می‌توانند افراد، مکان‌ها، چیزها و احساساتی باشند که فرد را به یاد مصرف مواد مخدر می‌اندازند و می‌توانند او را واقعاً به مصرف مجدد آنها ترغیب کنند. مواد مخدر شامل داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه، الکل، تنباکو و داروهای غیرقانونی می‌شوند.

مصرف مواد مخدر چیست؟

وقتی کسی تحت تأثیر اختلال مصرف مواد یا اعتیاد قرار می‌گیرد، هوس مصرف مواد را دارد و با وجود اثرات مضر آن، به مصرف آن ادامه می‌دهد. این ماده مخدر به کانون احساسات، افکار و فعالیت‌های او تبدیل می‌شود.

مصرف یا سوءمصرف مواد مخدر شامل موارد زیر است:

مصرف مواد غیرقانونی، مانند:

• استروئیدهای آنابولیک
• داروهای کلاب
• کوکائین
• هروئین
• مواد استنشاقی
• ماری جوانا
• مت آمفتامین

سوءمصرف داروهای تجویزی، از جمله مواد افیونی. این به معنای مصرف داروها به روشی متفاوت از تجویز پزشک است. این شامل

• مصرف دارویی است که برای شخص دیگری تجویز شده است.
• مصرف دوز بیشتر از مقدار توصیه شده.
• استفاده از دارو به روشی متفاوت از آنچه که قرار است. به عنوان مثال، به جای بلعیدن قرص‌هایتان، ممکن است آنها را خرد کرده و سپس استنشاق یا تزریق کنید.
• استفاده از دارو برای هدف دیگری، مانند سرخوشی.
• سوءمصرف داروهای بدون نسخه، از جمله استفاده از آنها برای هدفی دیگر یا به روشی متفاوت از آنچه قرار است انجام دهید.

اعتیاد به مواد مخدر چیست؟

اعتیاد به مواد مخدر یک بیماری مزمن مغزی است. این بیماری باعث می‌شود فرد علیرغم آسیبی که مواد مخدر ایجاد می‌کند، بارها و بارها آن را مصرف کند. مصرف مکرر مواد مخدر می‌تواند عملکرد مغز را تغییر دهد و منجر به اعتیاد شود. تغییرات مغز ناشی از اعتیاد می‌تواند پایدار باشد، بنابراین اعتیاد به مواد مخدر یک بیماری "عودکننده" محسوب می‌شود. این بدان معناست که افراد در حال بهبودی، حتی پس از سال‌ها عدم مصرف، در معرض خطر مصرف مجدد مواد مخدر هستند.

اعتیاد یک بیماری پیچیده است که هم مغز و هم بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بیماری نحوه تفکر، احساس و رفتار شما را تغییر می‌دهد و مقاومت در برابر مصرف اجباری مواد مخدر یا الکل را حتی در صورت وجود عواقب منفی دشوار می‌کند. وقتی مواد و رفتارهای اعتیادآور به طور مکرر باعث افزایش بیش از حد دوپامین می‌شوند، مغز با کاهش تعداد و حساسیت گیرنده‌های دوپامین - مولکول‌هایی که دوپامین را تشخیص می‌دهند - این کمبود را جبران می‌کند. در نتیجه، احساس لذت، نه تنها از مواد مخدر، بلکه از زندگی روزمره نیز دشوارتر می‌شود. بنابراین اعتیاد به مواد مخدر، مغز را به گونه‌ای تغییر می‌دهد که ترک آن را دشوار می‌کند، حتی زمانی که تصمیم جدی برای ترک اعتیاد داشته باشید. 

اعتیاد به مواد اغلب به این دلیل شروع می‌شود که احساس خوبی را به مصرف کننده القا می‌کند یا به فرد معتاد کمک می‌کند از استرس، غم یا درد فرار کند، می‌تواند تسکین یا لذت موقت ایجاد کند. این تاثیرات خوشایند باعث می‌شود که فرد معتاد بخواهد بارها و بارها مواد مخدر را مصرف کند. براساس تحقیقات انجام شده در مورد مصرف مواد مخدر،  اعتیاد نحوه عملکرد مغز، به ویژه بخش‌هایی را که باعث احساس لذت می‌شوند، تغییر می‌دهد.

بر اساس آمارهای پراکنده تا سال ۱۴۰۰، ایران با چالش جدی اعتیاد مواجه است. تخمین‌ها حاکی از وجود بیش از ۱۲ میلیون مصرف‌کننده (دائمی و تفننی) است که حدود ۴.۵ میلیون نفر آن را مصرف‌کنندگان دائمی تشکیل می‌دهند. آمارها نشان‌ می‌دهند حدود ۱۰ درصد از زنان و تعدادی از کودکان دچار بحران اعتیاد شده اند که این امر، نشان از جایگاه ایران در رتبه‌های بالای مصرف مواد مخدر در جهان است.

استفاده از مواد مخدر خطرناک است. این می‌تواند به مغز و بدن شما آسیب برساند، گاهی اوقات مصرف مواد به طور دائم. می‌تواند به اطرافیان شما، از جمله دوستان، خانواده و فرزندان آسیب برساند و برای سلامت آنها مضرباشد. اگر باردار هستید، می‌تواند به جنین شما آسیب برساند. مصرف مواد مخدر همچنین می‌تواند منجر به اختلالات خفیف، متوسط ​​یا شدید مصرف مواد شود. اختلالات مصرف مواد گاهی اوقات اعتیاد نامیده می‌شوند.

اختلالات مصرف مواد، اختلالات مزمن و قابل درمانی هستند که بر مغز و رفتارهای فرد تأثیر می‌گذارند، اما افراد می‌توانند از آنها بهبود یابند. اگرچه هیچ روش درمان سریعی برای اعتیاد به مواد مخدر وجود ندارد، اما گزینه‌های درمانی می‌توانند به شما در غلبه بر اعتیاد و ترک مواد مخدر کمک کنند. درمان شما به نوع ماده مخدر مصرفی و هرگونه اختلال پزشکی یا روانی مرتبط با آن بستگی دارد. پیگیری طولانی مدت برای جلوگیری از عود بیماری حائز اهمیت می‌باشد. داروها و روان‌ درمانی‌های ایمن و مؤثری (رفتاردرمانی، مشاوره) برای درمان اختلالات مصرف مواد، علائمی مانند ترک و مشکلات سلامتی مرتبط وجود دارد. NIDA برای توسعه و اجرای روش‌های درمان‌ ایمن و مؤثر برای اختلالات مصرف مواد، برخی تحقیقات را تایید کرده و آنها را عملی می‌کند. این تحقیقات شامل تحقیق در مورد داروهای جدید، تحریک مغز، روان‌درمانی و سایر رویکردهای نوآورانه است.

آیا همه کسانی که مواد مخدر مصرف می‌کنند معتاد می‌شوند؟

همه کسانی که مواد مخدر مصرف می‌کنند معتاد نمی‌شوند. بدن و مغز همه متفاوت است، بنابراین واکنش آنها به مواد مخدر نیز می‌تواند متفاوت باشد. برخی افراد ممکن است به سرعت معتاد شوند یا ممکن است به مرور زمان اتفاق بیفتد. برخی دیگر هرگز معتاد نمی‌شوند. اینکه کسی معتاد شود یا نه به عوامل زیادی بستگی دارد. این عوامل شامل عوامل ژنتیکی، محیطی و رشدی هستند.

چه افرادی در معرض خطر اعتیاد به مواد مخدر هستند؟

عوامل خطر مختلفی می‌توانند احتمال اعتیاد به مواد مخدر را در شما افزایش دهند، از جمله:

• زیست‌شناسی شما. افراد می‌توانند واکنش‌های متفاوتی به مواد مخدر نشان دهند. برخی افراد اولین باری که یک ماده مخدر را امتحان می‌کنند، از این حس خوششان می‌آید و بیشتر می‌خواهند. برخی دیگر از احساسی که دارد متنفرند و دیگر هرگز آن را امتحان نمی‌کنند.
• مشکلات سلامت روان. افرادی که مشکلات سلامت روان درمان نشده‌ای مانند افسردگی، اضطراب یا اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی (ADHD) دارند، بیشتر احتمال دارد معتاد شوند. این می‌تواند به این دلیل اتفاق بیفتد که مصرف مواد مخدر و مشکلات سلامت روان بر قسمت‌های یکسانی از مغز تأثیر می‌گذارند. همچنین، افرادی که این مشکلات را دارند ممکن است برای بهتر شدن حال خود از مواد مخدر استفاده کنند.
• مشکل در خانه. اگر خانه شما مکانی ناخوشایند است یا در دوران کودکی شما بوده است، ممکن است بیشتر احتمال داشته باشد که با مشکل مواد مخدر مواجه شوید.
• مشکل در مدرسه، محل کار یا در دوست‌یابی. ممکن است برای پرت کردن حواس خود از این مشکلات از مواد مخدر استفاده کنید.
• با افراد دیگری که مواد مخدر مصرف می‌کنند معاشرت کنید. آنها ممکن است شما را به امتحان کردن مواد مخدر تشویق کنند.

شروع مصرف مواد مخدر از سنین پایین. وقتی بچه‌ها از مواد مخدر استفاده می‌کنند، بر نحوه رشد بدن و مغز آنها تأثیر می‌گذارد. این امر احتمال اعتیاد شما را در بزرگسالی افزایش می‌دهد.

نشانه‌های اعتیاد به مواد مخدر

علائم یا رفتارهای اعتیاد به مواد مخدر شامل موارد زیر است: احساس اینکه مجبورید مرتباً - روزانه یا حتی چندین بار در روز - از مواد مخدر استفاده کنید، میل شدید به مواد مخدر که مانع از هرگونه فکر دیگر می‌شودو اینکه با گذشت زمان، برای رسیدن به همان اثر، به مقدار بیشتری از مواد مخدر نیاز دارید. 

نشانه‌های مشکل مواد مخدر عبارتند از:

• تغییر زیاد دوستان
• گذراندن زمان زیاد به تنهایی
• از دست دادن علاقه به چیزهای مورد علاقه
• مراقبت نکردن از خود - به عنوان مثال، دوش نگرفتن، عوض کردن لباس یا مسواک نزدن
• بسیار پرانرژی بودن، سریع صحبت کردن یا گفتن چیزهایی که معنی ندارند
• تغییر سریع حال بد و خوب
• داشتن عادات غذایی یا خواب متفاوت
• از دست دادن قرارهای مهم
• داشتن مشکلات در محل کار یا مدرسه
• داشتن مشکلات در روابط شخصی یا خانوادگی
• بدون هیچ دلیلی، ترسو، مضطرب یا با حالت‌های پارانوئید به نظر رسیدن.
• بی‌انگیزگی؛ خسته یا "بی‌قرار" به نظر رسیدن.
• دوره‌هایی از افزایش غیرمعمول انرژی، عصبی بودن یا بی‌ثباتی.
• نوسانات ناگهانی خلق و خو، افزایش تحریک‌پذیری یا طغیان‌های خشم.
• تغییر غیرقابل توضیح در شخصیت یا نگرش.

عوارض جانبی مصرف مواد مخدر

افراد مبتلا به اعتیاد اغلب ممکن است با یک یا چند مشکل سلامتی مواجه شوند که می‌تواند شامل بیماری ریوی یا قلبی، سکته مغزی، سرطان یا بیماری‌های روانی باشد. اسکن‌های تصویربرداری، عکس‌برداری از قفسه سینه و آزمایش خون می‌توانند اثرات مخرب مصرف طولانی مدت مواد مخدر را در سراسر بدن نشان دهند. 

برخی بیماری‌های جدی ممکن است در اثر مصرف مواد مخدر ایجاد یا بدتر شوند، از جمله:

• کاهش عملکرد سیستم ایمنی و عفونت.
• مشکلات قلبی عروقی.
• مشکلات دستگاه گوارش.
• مشکلات تنفسی.
• آسیب کبدی.
• آسیب کلیوی.
• مشکلات عصبی.

انواع مواد مخدر

مواد مخدر سنتی

مواد مخدر سنتی نوع رایج مواد مخدر هستند که  منشاء آن طبیعی بوده و بطور مستقیم از گیاهان طبیعی به دست می‌آیند و بعد از جداسازی این نوع مواد اعتیادآور از گیاهان، هیچ گونه فرایندهای شیمیایی بر روی آنها انجام نمی‌شود. طبق تحقیقات علمی انجام شده،عوارض و میزان وابستگی در مواد سنتی کمتر از صنعتی است.

مواد افیونی(Opioids)

مواد افیونی نوعی از مواد مخدر هستند که به طور طبیعی از گیاه خشخاش مشتق می‌شوند  که این مواد مصنوعی و مواد افیونی سیستم عصبی مرکزی را تضعیف می‌کنند - به این معنی که پیام‌های بین مغز و بقیه بدن را می‌کنند.

مواد افیونی همچنین می‌توانند باعث سرخوشی (احساس سرخوشی) شوند، که این امر احتمال استفاده نادرست از آنها را افزایش می‌دهد. هروئین، از انواع ترکیبات غیر دارویی فنتانیل و تریاک،  رایج ترین مواد افیونی هستند که مورد مصرف معتادان قرار می‌گیرند.

مخدر تریاک

«نشئگی» تریاک بسیار شبیه به «نشئگی» هروئین است؛ مصرف‌کنندگان یک سرخوشی ناگهانی را تجربه می‌کنند که به دنبال آن آرامش و تسکین درد جسمی حاصل می‌شود. تریاک حرکت عضلات روده را مهار می‌کند و منجر به یبوست می‌شود. همچنین می‌تواند دهان و غشاهای مخاطی بینی را خشک کند.

اعتیاد به تریاک می‌تواند منجر به دریافت کم کلسیم و فسفر از طریق رژیم غذایی شود و به طور غیرمستقیم فرد را مستعد پوکی استخوان کند.

عوارض جانبی مصرف تریاک

مصرف تریاک همچنین با برخی عوارض جانبی ناخوشایند و حتی خطرناک همراه است، از جمله:

• کاهش ضربان قلب
• تنفس آهسته و سطحی
• یبوست
• اختلال در رفلکس‌ها
• از دست دادن اشتها
• خشکی دهان و همچنین خشکی مجاری بینی
• خواب‌آلودگی
• ناتوانی در تمرکز
• احساس بی‌تفاوتی

 مخدر هروئین

هروئین یک داروی افیونی بسیار اعتیادآور است که به طور غیرقانونی از مورفین، یک آلکالوئید افیونی طبیعی مشتق شده از گیاه خشخاش تریاک، تولید می‌شود. مانند سایر مواد افیونی، هروئین به گیرنده‌های مواد افیونی در سراسر مغز متصل شده و آنها را فعال می‌کند تا سیگنال‌های درد را تغییر دهد. به نوبه خود، این فعال‌سازی با افزایش فعالیت دوپامین در مغز مرتبط است که می‌تواند به طور قابل توجهی مصرف آن را تقویت کرده و افراد را به تکرار این تجربه ترغیب کند.

طبق گزارش موسسه ملی سوء مصرف مواد مخدر (NIDA)، موارد زیر برخی از عوارض جانبی رایجی هستند که می‌توانند پس از مصرف هروئین رخ دهند:

• سرخوشی اولیه
• حالت تهوع و استفراغ
• گرگرفتگی پوست
• خارش شدید
• کاهش ضربان قلب پس از اولین احساس سرخوشی
• خواب‌آلودگی برای ساعت‌ها
• سنگینی اندام‌ها
• افکار پریشان
   

مواد مخدرکانابیس(ماری جوانا یا گُل)

کانابیس که معمولاً با نام‌های ماری‌جوانا، علف یا گُل، پوت و گانجا و نام‌های دیگر شناخته می‌شود، یک داروی روان‌گردان غیرشیمیایی از گیاه شاهدانه یا کانابیس است. مصرف مکرر این نوع مخدر کانابیس در مدت زمان طولانی می‌تواند به ریه‌های شما آسیب برساند، به خصوص اگر دود را پس از استنشاق نگه دارید. مصرف روزانه یا تقریباً روزانه کانابیس خطر ابتلا به اضطراب یا افسردگی، روان‌پریشی و اسکیزوفرنی را افزایش می‌دهد.

ماری جوانا یک داروی روانگردان غیر شیمیایی است که از گیاه ماری‌جوانا گرفته می‌شود. این گیاه حاوی مواد شیمیایی است که بر مغز شما تأثیر می‌گذارند و می‌توانند خلق و خو یا هوشیاری شما را تغییر دهند.

عوارض جانبی مرتبط با مصرف ماری جوانا یا گُل

• سردرد.
• خشکی دهان.
• قرمزی و خشکی چشم.
• گیجی و افزایش خطر زمین خوردن.
• خواب‌آلودگی، از جمله مشکلات تمرکز.
• خستگی.
• سرفه.
• خس خس سینه.

سایر عوارض جانبی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• حالت تهوع و استفراغ.
• احساس اضطراب.
• دیدن، شنیدن یا بوییدن چیزهایی که وجود ندارند، که به عنوان توهم شناخته می‌شوند، و روان‌پریشی.
• مشکلات حافظه.
• قلبی که خیلی سریع می‌زند.
•  ریتم نامنظم قلب.

حشیش

حشیش اساساً حاوی همان مواد مؤثر موجود در ماری‌جوانا است، با این تفاوت که THC آن غلیظ‌تر است.اثرات کوتاه‌مدت مصرف حشیش اغلب مشابه ماری جوانا است، مانند مشکلات حافظه و یادگیری، اختلال در ادراک حسی، مشکل در حل مسئله و از دست دادن هماهنگی. اثرات روانی می‌تواند شامل پارانویا، اضطراب، حملات پانیک و توهم باشد. همچنین ممکن است تغییرات در ضربان قلب و فشار خون رخ دهد مانند  افزایش ضربان قلب. این اثرات ممکن است به دلیل غلظت بالای THC موجود در حشیش و سایر کنسانتره‌ها شدیدتر باشند.

THC موجود در ماری‌جوانا توسط بافت‌های چربی در اندام‌های مختلف جذب می‌شود. به‌طورکلی، می‌توان چند روز پس از یک جلسه مصرف، اثرات آن را با روش‌های استاندارد آزمایش ادرار تشخیص داد. در مصرف‌کنندگان مزمن و شدید، گاهی اوقات می‌توان اثرات آن را تا هفته‌ها پس از قطع مصرف ماری‌جوانا یا کنسانتره‌های آن تشخیص داد.

کوکائین

کوکائین به عنوان یک محرک، فعالیت سیستم عصبی مرکزی (CNS) را افزایش می‌دهد. این ماده باعث افزایش ضربان قلب، فشار خون و دمای بدن می‌شود. کوکائین همچنین سطح دوپامین، یک انتقال‌دهنده عصبی مرتبط با لذت و پاداش، را در مغز افزایش می‌دهد. این افزایش ناگهانی دوپامین باعث ایجاد احساس سرخوشی و افزایش انرژی می‌شود.

مصرف طولانی مدت کوکائین می‌تواند منجر به تغییرات ساختاری در مغز، اختلال در عملکرد شناختی، توانایی‌های تصمیم‌گیری و کنترل تکانه شود. سوء مصرف کوکائین همچنین می‌تواند بر سلامت جسمی تأثیر بگذارد و منجر به عوارض قلبی عروقی و سایر مشکلات سلامتی شود. برخی از رایج‌ترین خطرات طولانی مدت مرتبط با مصرف کوکائین عبارتند از:

• آسیب به ریه
• مشکلات بینی و سینوس
• ریتم نامنظم قلب
• نارسایی تنفسی
• حمله قلبی
• سکته مغزی
• اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و پارانویا
• اختلال در شناخت

مواد مخدر صنعتی

مواد مخدر صنعتی نوع دیگری از مواد مخدر رایج هستند که طی فرایندها و پروسه‌های شیمیایی انجام شده روی گیاهان و مواد طبیعی اعتیادآور تهیه می‌شوند. اثرات زیان آور این نوع مواد مخدر نسبت به مواد مخدر سنتی بیشتر است و منجر به بروزعوارض جانبی زیادی برای مصرف کنندگان خواهند شد.

مت‌آمفتامین یا شیشه

مت‌آمفتامین یا «مت» یا شیشه یک داروی مخدر صنعتی مصنوعی است که سیستم عصبی مرکزی را تحریک می‌کند. مت از نظر شیمیایی شباهت زیادی به آمفتامین دارد، اما اثر بیشتری ایجاد می‌کند. اثرات سرخوشی این دارو مشابه کوکائین است، اما اثرات آن بسیار طولانی‌تر است.

مصرف‌کنندگان مت‌آمفتامین علائم متعددی از مصرف را نشان می‌دهند که بارزترین آنها بیش‌فعالی، صحبت کردن بی‌وقفه و بیداری است. این ماده مخدر حس اعتماد به نفس کاذبی را در مصرف‌کننده ایجاد می‌کند. مصرف‌کنندگان اغلب دچار بی‌اشتهایی می‌شوند و به شدت تحریک‌پذیر و دمدمی مزاج می‌شوند. سوءمصرف طولانی‌مدت مت‌آمفتامین می‌تواند شبیه علائم اسکیزوفرنی باشد که با توهم، پارانویا و الگوهای رفتاری تکراری مشخص می‌شود. سوءمصرف‌کنندگان دچار توهم وجود حشرات زیر پوست می‌شوند که به عنوان "حشرات سرعت" یا "حشرات مت‌آمفتامین" شناخته می‌شوند. که باعث می‌شود مصرف‌کننده بی‌وقفه پوست بدن خود را جدا کند و در نتیجه ضایعات باز ایجاد شود. با از بین رفتن اثرات دارو، مصرف‌کنندگان ممکن است هوس مصرف مواد مخدر، خلق و خوی افسرده، بی‌حالی و دوره‌های طولانی خواب ۲۴ ساعته یا بیشتر را تجربه کنند.

کراک

کوکائین کراک، با نام رایج کراک، یک ماده محرک بسیار اعتیادآور و قوی است که با استفاده از یک فرآیند تبدیل ساده از پودر کوکائین به دست می‌آید. اثرات فیزیکی کراک کوکائین نیز می‌تواند چشمگیر باشد و به سرعت تشدید شود. افرادی که کراک مصرف می‌کنند اغلب کاهش وزن قابل توجهی را تجربه می‌کنند؛ زیرا این ماده اشتهای آنها را سرکوب می‌کند و الگوهای غذایی طبیعی آنها را مختل می‌کند. آنها ممکن است برای مدت طولانی بیدار بمانند و به دنبال آن دچار خواب‌آلودگی‌های ناگهانی شوند که در آن برای مدت طولانی می‌خوابند. سایر علائم قابل مشاهده اغلب عبارتند از:

• گشاد شدن مردمک چشم
• سوختگی یا تاول لب‌ها و انگشتان ناشی از سیگار کشیدن
• پوسیدگی سریع دندان (که اغلب "دهان ترک خورده" نامیده می‌شود)

با مصرف این نوع مخدر، اگرچه ممکن است سرخوشی اولیه احساس شود، اما اغلب به دنبال آن اضطراب، پارانویا و آشفتگی ایجاد می‌شود. برخی از افرادی که مرتباً کراک مصرف می‌کنند، روان‌پریشی ناشی از دارو را تجربه می‌کنند که شامل علائمی مانند از دست دادن ارتباط با واقعیت و پارانویای شدید است. حتی بدون این دوره‌ها، اکثر افراد پس از از بین رفتن سرخوشی، افسردگی، تحریک‌پذیری و هوس‌های شدید را تجربه می‌کنند.

مخدر ال اس دی(LSD)

LSD یک داروی تغییر دهنده ذهن است. این بدان معناست که بر مغز (سیستم عصبی مرکزی) شما تأثیر می‌گذارد و خلق و خو، رفتار و نحوه ارتباط شما با دنیای اطرافتان را تغییر می‌دهد. LSD بر عملکرد یک ماده شیمیایی مغز به نام سروتونین تأثیر می‌گذارد. سروتونین به کنترل رفتار، خلق و خو، حواس و تفکر کمک می‌کند. LSD قدرت نوسان در شبکه حالت پیش‌فرض مغز را کاهش می‌دهد و سلسله مراتب مغز را مسطح می‌کند در دوزهای بالاتر، می‌تواند باعث توهمات بینایی و شنوایی، فروپاشی خود و اضطراب شود. مصرف LSD می‌تواند اثرات روانی نامطلوبی مانند پارانویا و هذیان ایجاد کند و ممکن است منجر به اختلالات بینایی مداوم شود که به عنوان اختلال ادراک مداوم توهم‌زا شناخته می‌شود. 

سایر عوارض جانبی مصرف ال اس دی

• گیجی و مشکل در تمرکز.
• سرگیجه یا سردرد.
• حالت تهوع یا استفراغ.
• بی‌خوابی.
• لرزش یا انقباض عضلات.
• گرگرفتگی، تعریق یا لرز.
• افزایش ضربان قلب و فشار خون.

علائم ترک مواد مخدر

اختلال مصرف مواد افیونی همچنین مغز و بدن را به گونه‌ای تغییر می‌دهد که می‌تواند ترک مصرف را دشوار کند. این به این دلیل است که بدن به مصرف منظم مواد مخدر عادت می‌کند. در صورتی که معتادان مصرف مواد مخدر را متوقف کنند یا دوز مصرفی خود را به سرعت کاهش دهند، احتمالاً علائم ترک را تجربه خواهند کرد.

عوارض فیزیکی ترک ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• لرز
• اسهال
• بی‌خوابی
• تعریق
• درد بدن
• عصبانیت
• درد گسترده یا افزایش یافته
• تحریک‌پذیری و آشفتگی
• حالت تهوع و درد معده

شدت علائم ترک و مدت زمان آن به موارد زیر بستگی دارد:

• میزان مصرف دارو
• نوع ماده افیونی
• مدت زمان مصرف دارو

ترک کدام مواد مخدر سخت‌تر است؟

برخی از مواد به شدت اعتیادآور هستند؛ و ترک برخی از داروها ممکن است دشوارتر از سایرین باشد. موسسه ملی سوء مصرف مواد مخدر (NIDA) می‌گوید که برخی از رایج‌ترین مواد اعتیادآور مورد استفاده شامل ماری‌جوانا، ماری‌جوانای مصنوعی (K2 یا اسپایس)، مواد افیونی تجویزی، محرک‌های تجویزی (مانند آدرال)، آرام‌بخش‌ها، مسکن‌ها و خواب‌آورها هستند.

درمان‌های اعتیاد به مواد مخدر چیست؟

روش‌های درمان‌ اعتیاد به مواد مخدر شامل دریافت مشاوره، مصرف داروهیا تجویز شده توسط پزشک یا استفاده از هر دو روش می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که ترکیب مصرف دارو به همراه مشاوره، بهترین شانس موفقیت را برای اکثر افراد فراهم می‌کند.

مشاوره می‌تواند به صورت فردی، خانوادگی و/یا گروهی باشد. این روش می‌تواند به شما کمک کند:

• دلیل شروع ا اعتیاد به مواد مخدر را پیدا کنید.
• ببینید که مواد مخدر چگونه رفتار شما را تغییر داده است.
• یاد بگیرید که چگونه مشکلات شخصی را مدیریت کنید.
• یاد بگیرید که از مکان‌ها، افراد و موقعیت‌هایی که مواد مخدر در دسترس هستند، دوری کنید.

اگر مدتی است که مواد مخدر مصرف می‌کنید، مصرف آن را متوقف یا کاهش می‌دهید، ممکن است علائم متفاوتی را برای عدم مصرف مواد مخدر مختلف تجربه کنید. به این حالت “ترک ”می‌گویند. برخی داروها و مکمل‌های درمانی می‌توانند به کاهش و رفع علائم ترک کمک کنند. برای اعتیاد به برخی از مواد مخدر، داروهایی نیز وجود دارند که می‌توانند به شما در بازیابی عملکرد طبیعی مغز و کاهش هوس‌هایتان کمک کنند.

اگر همراه با اعتیاد، علائم اختلالات روانی نیز دارید، به عنوان تشخیص دوگانه شناخته می‌شود. درمان هر دو مشکل مهم است. این امر شانس موفقیت شما را افزایش می‌دهد.

اگر اعتیاد شدید دارید، ممکن است به درمان در بیمارستان یا اقامت در منزل نیاز داشته باشید. برنامه‌های درمانی اقامتی، خدمات مسکن و درمان را با هم ترکیب می‌کنند.

تجویز دارو به عنوان بخشی از درمان

پس از مشورت با شما، ارائه دهنده خدمات درمانی شما ممکن است دارو را به عنوان بخشی از درمان اعتیاد به مواد افیونی توصیه کند. استفاده از داروها و مکمل‌های درمانی، اعتیاد به مواد افیونی را درمان نمی‌کنند، اما می‌توانند به بهبودی شما کمک کنند. این داروها می‌توانند میل شما به مواد افیونی را کاهش دهند و ممکن است به شما در جلوگیری از عود کمک کنند. گزینه‌های درمان دارویی برای اعتیاد به مواد افیونی ممکن است شامل بوپرنورفین، متادون، نالترکسون و ترکیبی از بوپرنورفین و نالوکسان باشد. از مکمل‌های کمک درمانی  موثر در ترک اعتیاد و کاهش علائم ترک اعتیاد می‌توان به مکمل داتورین اشاره کرد.

قرص داتورین سینا فرآور
 

رفتار درمانی

به عنوان بخشی از یک برنامه درمان اعتیاد، رفتار درمانی - نوعی روان درمانی - می‌تواند توسط یک روانشناس یا روانپزشک انجام شود، یا ممکن است از یک مشاور مجاز در زمینه مواد مخدر مشاوره دریافت کنید. درمان و مشاوره ممکن است با یک فرد، یک خانواده یا یک گروه انجام شود.

آیا می‌توان از مصرف مواد مخدر و اعتیاد پیشگیری کرد؟

مصرف مواد مخدر و اعتیاد قابل پیشگیری هستند. برنامه‌های پیشگیری شامل تعامل خانواده‌ها، مدارس، جوامع و رسانه‌ها می‌تواند از مصرف مواد مخدر و اعتیاد جلوگیری کند یا آن را کاهش دهد. این برنامه‌ها شامل آموزش و اطلاع‌رسانی برای کمک به مردم در درک خطرات مصرف مواد مخدر است.

نتیجه گیری

اعتیاد به مواد مخدر می‌تواند با مصرف آزمایشی یک داروی تفریحی در موقعیت‌های اجتماعی شروع شود و برای برخی افراد، مصرف مواد مخدر بیشتر می‌شود. برای برخی دیگر، به ویژه در مورد مواد افیونی، اعتیاد به مواد مخدر زمانی شروع می‌شود که داروهای تجویز شده را مصرف می‌کنند یا آنها را از دیگران که نسخه دارند دریافت می‌کنند. خطر اعتیاد و سرعت معتاد شدن شما به مواد مخدر متفاوت است. برخی از داروها، مانند مسکن‌های افیونی، خطر بالاتری دارند و سریع‌تر از سایرین باعث اعتیاد می‌شوند.

اعتیاد به مواد مخدر یک نقص شخصیتی یا نشانه ضعف نیست و غلبه بر این مشکل به چیزی بیش از اراده نیاز دارد. سوء مصرف داروهای غیرقانونی یا داروهای تجویزی خاص می‌تواند تغییراتی در مغز ایجاد کند و باعث هوس‌های شدید و اجبار به مصرف شود که باعث می‌شود ترک اعتیاد به عنوان یک هدف غیرممکن به نظر برسد. اما بهبودی هرگز دور از دسترس نیست، مهم نیست که وضعیت شما چقدر ناامیدکننده به نظر برسد یا چند بار قبلاً تلاش کرده و شکست خورده باشید. با روش‌های درمانی و حمایت مناسب، تغییر همیشه ممکن است.

پرسش و پاسخ(FAQ)

1. اعتیاد به مواد مخدر شامل چه مراحلی چیست؟

مراحل چندگانه اعتیاد بدین ترتیب است: شروع، آزمایش، مصرف منظم، مصرف پرخطر، وابستگی، اعتیاد و بحران/درمان. هر مرحله نشان‌دهنده افزایش مصرف مواد، تغییرات مغزی و پیامدهای رفتاری است که اغلب برای بهبودی نیاز به کمک حرفه‌ای دارند.

2. چگونه می‌نوان تشخیص داد که فردی دچار اعتیاد به مواد مخدر شده است؟

دانستن این علائم می‌تواند به شناسایی اینکه آیا یکی از عزیزان ممکن است از مواد مخدر استفاده کند و عواقب مضری را برای سلامتی، مدرسه، شغل و زندگی خانوادگی خود به همراه داشته باشد، کمک کند.

• مشکلات در مدرسه، بی‌علاقگی به فعالیت‌های مربوط به مدرسه و کاهش نمرات
• عملکرد ضعیف در کار، دیر رسیدن مزمن به محل کار، خسته و بی‌علاقگی به وظایف کاری و دریافت بازخوردهای ضعیف در مورد عملکرد
• تغییر در ظاهر فیزیکی، مانند پوشیدن لباس‌های نامناسب یا کثیف و عدم علاقه به آراستگی
• تغییر رفتار، مانند تمایل بیشتر به حفظ حریم خصوصی
• تغییرات شدید در روابط
• کمبود قابل توجه انرژی هنگام انجام فعالیت‌های روزانه
• خرج کردن پول بیشتر از حد معمول یا درخواست قرض گرفتن پول
• مشکلات مربوط به مدیریت مالی، مانند عدم پرداخت به موقع صورتحساب‌ها
• تغییر در اشتها، مانند کاهش اشتها و کاهش وزن مرتبط
• چشم‌های قرمز، رنگ پوست نامناسب و ظاهر خسته یا رنگ پریده
• حالت تدافعی هنگام پرسیدن در مورد مصرف مواد

3. آیا اختلالات روانی همزمان می‌توانند بر درمان سوء مصرف مواد تأثیر بگذارند؟

در صورت وجود اختلالات همزمان (که اغلب به عنوان تشخیص دوگانه شناخته می‌شوند)، یک رویکرد یکپارچه برای درمان بهترین گزینه است. هم مشکل مصرف مواد و هم اختلال روانی باید همزمان درمان شوند. بهبودی طولانی مدت به دریافت درمان برای هر دو اختلال بستگی دارد. درمان با در نظر گرفتن ماهیت اختلال روانی و همچنین نوع ماده مورد سوء مصرف تعیین می‌شود.

4. برای دوره بهبودی و درمان اعتیاد چقدر زمان لازم است؟
هیچ مدت زمان مشخصی برای پیشرفت فرد در طول درمان وجود ندارد. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهد که شرکت در یک برنامه سرپایی یا اقامتی برای کمتر از ۹۰ روز، اثربخشی درمان را به طور جدی کاهش می‌دهد. درمان طولانی‌تر همیشه مفیدتر است و نتایج مثبتی را به همراه دارد.
به طور کلی، درمان نگهدارنده با متادون در یک دوره ۱۲ ماهه تحت نظارت قرار می‌گیرد، اما افراد معتاد می‌توانند سال‌ها از این درمان بهره‌مند شوند. درمان مؤثر از تکنیک‌های انگیزشی برای علاقه‌مند نگه داشتن بیماران به بهبودی خود استفاده می‌کند و با توجه به میزان بالای ترک زودهنگام، این یک جنبه حیاتی برای بهبود نتیجه نهایی است. ممکن است برنامه‌ها نیاز به تنظیم داشته باشند یا پذیرش مجدد در درمان برای بیماران عودکننده ضروری باشد.

 منبع

Overcoming Drug Addiction