فواید قرص زینک و علائم کمبود زینک بدن را بدانیم

زینک چیست؟

عنصر زینک به طور طبیعی در سلول‌های بدن وجود دارد. این ماده در تقسیم سلولی، رشد سلول، ترمیم زخم‌ها و تجزیه کربوهیدرات‌ها نقشی کلیدی داشته و برای عملکرد صحیح سیستم دفاعی بدن لازم است. اگر بدن با کمبود زینک مواجه شود، در این عملکردها اختلال ایجاد می‌شود و فرد را دچار برخی مشکلات می‌کند. بنابراین برای رفع و بهبود علائم کمبود این ماده ضروری بدن، پزشک با توجه به وضعیت سلامت افراد، قرص زینک را تجویز کند. برخی فواید این مکمل در ادامه مقاله آورده شده است.

سازمان بهداشت جهانی (WHO) می‌گوید: روی یا زینک(Zinc) برای رشد سلولی، تمایز سلولی و متابولیسم مهم است و کمبود آن رشد دوران کودکی را محدود می‌کند و مقاومت در برابر عفونت‌ها را کاهش می‌دهد. اگرچه کمبود شدید زینک در انسان نادر است، کمبود خفیف تا متوسط ​​ممکن است در سراسر جهان شایع باشد.

فواید قرص زینک

مهم‌ترین فواید قرص زینک را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• ارتقاء سیستم ایمنی بدن در مبارزه با سرما خوردگی و دیگر بیماری‌ها
• تقویت رشد موها  و جلوگیری از ریزش موها
• مبارزه با عفونت‌ها و تسریع بهبود زخم‌ها
• کمک به باروری  در خانم‌ها و آقایان
• کمک به درمان آکنه
• بهبود سلامت قلب
• افزیش عملکرد انسولین در بدن

فواید قرص زینک برای آقایان

این ویتامین و مکمل غذایی برای مردان بسیار مفید است؛ قرص زینک برای بدن پروتئین تولید می‌کند و یک ماده کلاژن ساز است که ریزش مو و طاسی سر آقایان را درمان می‌کند. غلظت زینک در مایع منی به طور مثبتی با تعداد اسپرم و تحرک آن ارتباط دارد؛ زینک باعث افزایش قدرت و توانایی جنسی در مردان، سنتز صحیح هورمون‌های جنسی (هورمون تستوسترون) می‌شود و تعداد اسپرم آقایان را افزایش می‌دهد که از فواید مکمل زینک است. مصرف زینک می‌تواند از بزرگ شدن غده پروستات در آقایان جلوگیری کند. در صورت بروز کمبود زینک در بدن  آقایان، اولین آسیب‌ به غده پروستات آنها وارد می‌شود؛ درنتیجه عملکرد بیضه‌ها هم با اختلال مواجه خواهد شد.

فواید قرص زینک برای خانم‌ها

مکمل زینک در خانم ها باعث تقویت مو و پوست و ناخن و جلوگیری از ریزش مو و افزایش قدرت باروری میشود. شاید برای شما جالب باشد که بدانید کمبود زینک  با اختلالات هورمونی همراه است که می‌تواند منجر به مشکلات تخمدان، بی‌نظمی در دوره قاعدگی و حتی ناباروری شود، مطالعات دانشمندان نشان می‌دهد که از فواید مکمل زینک و مصرف خوراکی زینک، درد قاعدگی خانم‌ها را کم می‌کند. کمبود زینک باعث درد شدید در ناحیه شکم و کمر در دوران قاعدگی می‌شود.

تأثیر زینک بر رشد قد کودکان

رشد قدی هر فرد با توجه به خصوصیات ژنتیکی آن فرد مشخص می‌شود. اما در برخی شرایط، امکان رسیدن به نهایت قد وجود ندارد. به همین دلیل ممکن است حتی اگر والدین قد بلندی داشته باشند، فرزندان به قد مطلوب نرسند. تغذیه، نقش بسیار مهمی در افزایش قد و رشد کودکان ایفا می‌کند که در ادامه به مهمترین عوامل موثر تغذیه‌ای اشاره خواهیم کرد.

با این‌که قد بلند به ژنتیک بستگی دارد؛ اما مصرف زینک، ملاتونین، آرژنین، پروتئین و روغن نارگیل می‌تواند راهکاری برای افزایش قد در کودکان باشد؛ همچنین انجام ورزش توسط کودکان هم در افزایش قد مؤثر است که می‌توان ورزش‌هایی مانند والیبال، بسکتبال، پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و دویدن را به عنوان نمونه‌ای از این ورزش‌ها معرفی کرد.

انواع زینک با ملح‌های مختلف و کاربردهای آن

با توجه به فواید قرص زینک متخصصان مصرف انواع قرص زینک را توصیه می‌کنند که برای پیشگیری از کمبود زینک می‌توان تهیه نمود.

زینک گلوکونات

 شکل رایجی از مکمل زینک است که در داروهای سرماخوردگی و افزایش اشتها و رشد و ضد اسهال نیز به‌کار می‌رود.

• کپسول زینک 40 میلی گرم یوروویتال
• قرص ماکسی کر ایکس
• قرص زینک گلوکونات و ویتامین ث سندروس
• کپسول اسکور زینک
• قرص زینک پلاس ساپلکس
• قرص جوشان زینک پلاس ویتامین سی یوروویتال
• قرص زینک گلوک ویت
• فرتیل اید آقایان فیرهون هلث

زینک استات

 یکی از انواع قرص زینک است که در داروهای مکیدنی سرماخوردگی وجود دارد و به بهبودی سریع‌تر سرماخوردگی کمک می‌نماید.  

زینک سولفات

 یک نوع قرص زینک است که نه‌ تنها مانع از کمبود روی در بدن می‌شود، بلکه برای کاهش شدت آکنه نیز تاثیر دارد.

• قرص یونی زینک
• کپسول آهسته رهش زینک ب کمپلکس نیچرز پلنتی
• کپسول زینک کمپلکس نیچرز پلنتی
• زینک 30 میلی گرم ایکس مارت
• قرص زینک پلاس استارویت
• کپسول زینک پلاس پابا و ب کمپلکس یوروویتال

زینک پیکولینات

 یکی از انواع قرص زینک یا همان روی است که بدن نسبت به آن، جذب بیشتری دارد تا سایر انواع مکمل زینک، همچون زینک‌ گلوکونات.

• قرص پیکو زینک

 زینک سیترات

 یکی دیگر از انواع قرص زینک است که قدرت جذب این مکمل زینک با زینک گلوکونات برابری می‌کند ولی نسبت به آن کمتر تلخ است و طعم بهتری دارد و مناسب بهبود زخم و تقویت سیستم ایمنی است.

• قرص ایمیون زینک رویال بی اس کی
• کپسول زینک پلاس 10 میلی گرم یوروویتال
• قرص جوشان زینک پلاس ب کمپلکس یوروویتال

زینک اکساید

 این نوع ملح از زینک، با داشتن اثر ضدالتهابی و محافظت کنندگی و کاهش تعریق ، جهت حفاظت پوست از آسیب های مختلف مناسب بوده و به عنوان سد دفاعی پوست حتی در برابر سوختگی ها عمل میکند.

• کپسول زینک پلاس ویتامین دی 1000 آنتی ایجینگ
• قرص زینک پلاس و ب کمپلکس مای نوتریشن

علائم کمبود زینک بدن

زینک خواص آنتی‌اکسیدانی دارد و قدرت ذهن و عملکرد بخش‌هایی از مغز را کنترل می‌کند؛ به‌همین دلیل، کمبود زینک در طولانی مدت روی روح و روان افراد تاثیر منفی می‌گذارد و علاوه‌بر آن کمبود زینک اختلالات خلقی ایجاد می‌کند. اگر دچار کمبود زینک هستید، برای کنترل و کاهش اختلالات خلقی خود در طول روز، مصرف برخی از مکمل‌های زینک مانند قرص جوشان زینک موثر خواهند بود.

همچنین، این نوع از قرص جوشان علاوه‌ بر روی یا همان زینک، ویتامینC در ترکیبات خود دارد و همراه با کاهش علائم کمبود زینک بدن، سیستم ایمنی بدن را نیز تقویت می‌کند. حتما قبل از استفاده از این‌گونه مکمل‌ها با پزشک مشورت کنید که عوارضی برای شما نداشته باشد. کمبود زینک می‌تواند منجر به تغییرات پوستی شود که در ابتدا شبیه اگزما هستند. این تغییرات ممکن است ابتدا در اطراف دهان و دست‌ها مشاهده شود. 

علائم کمبود زینک بدن در افراد ممکن است شامل موارد زیر باشند:

•  ریزش مو
• تغییرات پوست و مو
• مشکلات چشمی و اختلالات بینایی
• بروز عفونت بیشتر از حد معمول
• زخم‌هایی که مدت زیادی طول می‌کشد تا بهبود پیدا کنند
• از دست دادن حش چشایی، بویایی   

علائم کمبود زینک بدن چیست

ارتباط کمبود زینک با گیاه‌خواری (وجترینیسم)

سطح کمبود زینک معمولا در بدن افراد گیاه‌خوار بیشتر است. گیاه‌خواران مقدار بیشتری حبوبات، سویا، لوبیا، آجیل و غلات مصرف می‌کنند. این مواد غذایی سالم و مفید هستند، اما به دلیل این که حاوی فیتات هستند، به توانایی بدن در جذب زینک آسیب می‌زنند. در واقع این مواد غذایی به زینک می‌چسبند، بنابراین بدن نمی‌تواند زینک را جذب کند. و به همین دلیل بدن دچار کمبود زینک می‌شود و در نتیجه گیاهخواران باید از قرص زینک استفاده کنند.

مواد غذایی حاوی زینک را بشناسیم

کدام مواد غذایی حاوی زینک است؟

• جگر گوساله
• گوشت گاو
• عدس
• نان کامل
• تخم مرغ
• غذاهای دریایی

با بررسی عادت‌های غذایی کودکان به این نتیجه می‌رسیم که معمولا کودکان علاقه‌ای به گوشت‌های تکه‌ای نداشته و بیشتر به خوردن گوشت چرخ‌کرده که سرشار از چربی است علاقه دارند که نمی‌توانند از این طریق پروتئین کافی را جذب کنند و این باعث کمبود زینک در کودکان می‌شود.

گوشت‌های قرمز و سفید منبع کاملی از پروتئین‌ها و اسیدهای آمینه هستند که در رشد قد نقش بسزایی دارند. مهم‌ترین اسید آمینه، ال‌آرژینین است که نیاز است در برنامه غذایی مصرف شود. پروتئین‌های گیاهی از اسیدآمینه کاملی برخوردار نیستند که با توجه به این نکته لازم است که ۵۰ تا ۶۰ درصد از پروتئین دریافتی، با گوشت حیوان تامین شود. در کودکانی که علاقه‌ای به مصرف گوشت ندارند می‌توان مکمل‌های غذایی را جایگزین این ماده غذایی نمود تا از این طریق پروتئین لازم را دریافت کنند تا دچار کمبود زینک نشوند.

منابع تامین کننده زینک

روزانه چه مقدار زینک مورد نیاز بدن است؟

مقدار زینک مورد نیاز روزانه به سن شما بستگی دارد. متوسط ​​مقادیر توصیه شده روزانه برای سنین مختلف در زیر بر حسب میلی گرم (میلی گرم) ذکر شده است.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) و یونیسف توصیه می‌کنند که کودکان مبتلا به اسهال، زینک را به مدت 10 تا 14 روز (20 میلی‌گرم در روز یا 10 میلی‌گرم در روز برای نوزادان زیر 6 ماه) مصرف کنند.

نکته: میوه‌ها و سبزی‌ها منابع خوبی برای زینک نیستند، زیرا زینک در پروتئین‌های گیاهی به اندازه زینک از پروتئین‌های حیوانی جذب نمی‌شود، بنابراین رژیم‌های غذایی کم پروتئین و گیاهی حاوی مقدار کمی زینک می‌باشند.

چه عاملی از جذب زینک جلوگیری می‌کند؟

 فیتات‌ها ترکیباتی در غذاهای گیاهی‌ مانند غلات و حبوبات هستند که عمل جذب مواد مغذی را به آرامی انجام می‌دهند. به صورت کلی، زینک موجود در غذاهای گیاهی نسبت به غذاهای حیوانی، مقدار جذب پایین‌تری دارد و فواید مکمل زینک را کاهش می‌دهد. برای کاهش فیتات موجود در غذاهای گیاهی، از نان با غلات سبوس‌دار استفاده کنید، حبوبات و غلات را قبل از خوردن بخیسانید. این کار کمک می‌کند فیتات موجود در آن‌ها کاهش پیدا کند. خوردن غذاهای گیاهی که زینک و ویتامینC دارند نیز تاثیر فیتات روی جذب را کم می‌کند. برای مثال خوردن گوجه‌فرنگی در کنار حبوبات، پرتقال یا آجیل‌ها می‌تواند به جذب بیشتر زینک، از حبوبات و آجیل‌ها کمک کند.

عوارض کمبود زینک در کودکان

کمبود زینک در کودکان عوارضی به همراه دارد که به برخی اشاره می‌کنیم :          

• بی اشتهایی و کمبود آهن 
• پوسیدگی دندان کودکان
• ضعف سیستم ایمنی
• کاهش هوش و قدرت یادگیری
•  کاهش سرعت رشد

چه افرادی در معرض خطر کمبود زینک هستند

معرفی انواع مکمل زینک

انواع  مکمل حاوی زینک 5 میلی گرم: شربت لیکو زینک، شربت مولتی سانستول پلاس زینک، شربت مولتی سانستول پلاس زینک، شربت زینک پلاس یوروویتال، قطره مولتی ویتامین و آهن و زینک ویتان (زینک 7)، کپسول زینک پلاس ب کمپلکس کودکان دانا، کپسول آرژی زینک پلاس یوروویتال، کپسول زینک پلاس یوروویتال 5 میلی گرم، کپسول زینک پلاس فور تینز یوروویتال و قرص کلسی فید.

مکمل‌های حاوی زینک 10 میلی گرم: کپسول فروفورت انرژی (زینک 12)، کپسول ویتامین سی و زینک 10 میلی گرم یوروویتال، کپسول زینک پلاس یوروویتال 10 میلی گرم، کپسول زینک 10 میلی گرم پلاس ب کمپلکس دانا، قرص جوشان زینک و B کمپلکس یوروویتال، قرص جوشان زینک و ب کمپلکس نیچرز پلنتی، کپسول زینک پلاس بهستان، قرص مگترا زد ام ای نیچرز اونلی و کپسول مکس زد ام ای مکس ماسل.

انواع مکمل حاوی زینک 15 میلی گرم: کپسول زینک ب کمپلکس نیچرز پلنتی، قرص زینک مکس ویواتیون، قرص یونی زینک، قرص جوشان ویتامین C 500 و زینک نیچرز پلنتی، قرص اولترا زینک 15 میلی گرم ویتابیوتیکس، قرص جوشان ویتامین سی و زینک اکتوویت اکتوورکو، قرص زینک پلاس پابا یوروویتال، قرص زینک 15 میلی گرم او پی دی فارما، قرص زینک پلاس (15 میلی گرم) یوروویتال، قرص ماکسیکر ایکس زینک و ویتامین سی گلدن لایف، قرص جویدنی ویتامین سی و زینک هلث برست و کپسول زینک پلاس پابا و ب کمپلکس یوروویتال.

مکمل‌های حاوی زینک 20 میلی گرم به بالا: کپسول زینک 40 میلی گرم دانا فارما، کپسول سوزین 25 و 50  الحاوی، کپسول فولایرون و زینک20 رازک، قرص زینک30 دینه، قرص زینک 30 میلی گرم ایکس مارت، کپسول زینک 40 میلی گرم یوروویتال، سافت ژل زینک 30 پلاس ویتامین دی 1000 آنتی ایجینگ، قرص زینک22 مگنوم ویتامینز و قرص زد ام ای حاوی ویتامین B6 فارما پلاس(زینک30).

کپسول زینک 40 یوروویتال

نتیجه‌گیری

 فواید قرص زینک بعنوان یک مکمل ضروری برای بدن، کمک به عملکرد صحیح سیستم ایمنی، ترمیم زخم‌ها، رشد و نمو طبیعی، تولید هورمون‌ها و سلامت پوست، مو و ناخن‌ها می‌باشد. زینک یک ماده معدنی ضروری برای سلامتی بدن است و برای دریافت مقدار کافی زینک و جلوگیری از کمبود زینک، می‌توانید از غذاهای غنی از زینک مانند گوشت قرمز، مرغ، غذاهای دریایی، آجیل و دانه ها، غلات کامل، حبوبات، لبنیات و تخم مرغ استفاده کنید. در صورتی که از طریق رژیم غذایی خود به اندازه کافی زینک دریافت نمی‌کنید، می‌توانید از مکمل زینک استفاده کنید.

پرسش و پاسخ(FAQ)

1- قرص زینک را کی بخوریم؟

 می‌توانید قرص زینک را همراه با یک وعده غذا یا بعد از آن مصرف کنید. نحوه مصرف آن به صورت روزانه و به طور منظم است. چنانچه میخواهید افزایش اشتها ایجاد نشود، باید این دارو را بعد از شام استفاده کنید.

2- آیا مصرف قرص زینک با سایر مکمل‌ها و داروها تداخل دارد؟

 بله، تداخلات دارویی با مصرف برخی مکمل‌ها و داروها با قرص زینک مشاهده می‌شود. برخی از داروها می‌توانند جذب زینک را کاهش دهند و برخی مکمل‌ها ممکن است بتوانند جذب سایر مواد مغذی را تحت تأثیر قرار دهند. بهتر است قبل از مصرف قرص زینک، لیست همه مکمل‌ها و داروهای مصرفی خود را به پزشک خود ارائه دهید.

3- آیا مصرف قرص زینک برای همه مناسب است؟

 مصرف قرص زینک در برخی شرایط و برای افراد خاص توصیه می‌شود، اما برای همه مناسب نیست. برخی افراد ممکن است حساسیت یا آلرژی نسبت به زینک داشته باشند. همچنین، برخی افراد ممکن است در مواجه با برخی بیماری‌ها و مشکلات مزمن دقت بیشتری در مصرف زینک نیاز داشته باشند.

4- فواید قرص زینک برای پوست چیست؟

از فواید زینک می‌توان به بهبود خون‌رسانی، بهبود رنگ پوست و پیشگیری از کبودی زیر چشم‌ها اشاره کرد.

5- قرص زینک پلاس را کی بخوریم؟

بهترین زمان مصرف قرص زینک پلاس حداقل 1 ساعت قبل یا 2 ساعت بعد از غذا توصیه می‌شود. اگر بعد از مصرف این قرص مشکل ناراحتی معده داشتید، ممکن است پزشک مصرف آن را همراه با غذا توصیه کند. برای پیشگیری از بروز عوارض جانبی، بهتر است  قبل از مصرف حتما با پزشک یا دکتر تغذیه مشورت کنید.

منبع:

New Researches about Zinc Supplements