از تاثیر قهوه بر مغز چه می‌دانید؟ + ویدئو

ویدئوی توضیحات سرکار خانم دکتر ذنوبی در رابطه با تاثیر قهوه بر مغز انسان

آیا مصرف کافئین روش خوبی برای بهبود عملکرد مغز است؟

قهوه منبع شماره یک آنتی اکسیدان در رژیم غذایی بسیاری از افراد است. ترکیبات قهوه شامل موارد زیر عنوان شده است:

فیتوکمیکال‌های آنتی اکسیدانی (مواد شیمیایی گیاهی:Phytochemical) از ترکیبات قهوه هستند که می‌توانند به جلوگیری از اکسیداسیون در مغز و به حداقل رساندن اثرات پیری کمک کنند. علاوه بر این، ترکیبات دیگری در چند فنجان قهوه (حتی قهوه فوری) وجود دارد که ممکن است از سلامت شناختی و حتی سلامت روان محافظت کند. 

اسیدهای کلروژنیک (CGAs)  آنتی اکسیدان‌های گیاهی موجود در قهوه هستند که باعث افزایش ترشح انسولین و کاهش وزن و کاهش قند تولید شده از کبد و کم کردن فشار خون می‌شوند. به نظر می رسد CGA یکی از ترکیبات اصلی قهوه با اثرات مثبت بر عملکرد مغز است. مصرف منظم قهوه، خطر زوال عقل و زوال شناختی را در مراحل بعدی زندگی کاهش می‌دهد. 

در مورد مصرف کافئین، سازمان بهداشت جهانی (WHO) تاکید می‌کند کافئین به‌طور موقت فشار خون را افزایش می‌دهد، بنابراین بهتر است مصرف آن را کاهش دهید. به‌طور معمول مصرف بیش از دو فنجان قهوه در روز توصیه نمی‌شود. قبل از ورزش باید از مصرف کافئین خودداری کرد؛ زیرا فشار خون را در مدت زمانی کوتاه، به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

خواص قهوه چیست

در تحقیقاتی که در مجله اروپایی تغذیه در مورد خواص قهوه منتشر شد، عملکرد برخی ترکیبات موجود در قهوه بر مغز و همچنین سیستم بدن مورد بررسی قرار گرفته است:

• پیشگیری از آلزایمر. ترکیبات ضد التهابی، تشکیل نورون‌های سالم را تحریک می‌کنند و ممکن است از تجمع خوشه‌های پروتئین آمیلوئید (پیش سازهای بیماری آلزایمر) در مغز جلوگیری کنند.
• کنترل بهتر قند خون. اسید کلروژنیک درون قهوه یک آنتی اکسیدان گیاهی است که از تولید قند در کبد جلوگیری میکند و ترشح انسولین را افزایش می دهد.
• پیشگیری از انسداد عروق خونی. ریز مغذی‌های پلی فنل موجود در قهوه ممکن است از آسیب بافتی توسط رادیکال‌های آزاد و همچنین انسداد عروق خونی مغز جلوگیری کند. غلظت بالایی از تریگونلین (Trigonelline) در دانه‌های قهوه یافت می‌شود که ممکن است آنتی اکسیدان‌ها را نیز فعال کند و در نتیجه از رگ‌های خونی مغز محافظت کند.
• بهبود عملکرد شناختی. به نظر می‌رسد نه تنها  اسیدکلروژنیک‌های درون قهوه (CGA) روند زوال شناختی را کند می‌کنند، بلکه محققان در یک مطالعه بالینی تصادفی، دریافتند که اسیدکلروژنیک‌ها حتی می‌توانند به بهبود عملکرد شناختی کمک کنند.
• افزایش هورمون سروتونین و سلامت روان. کافئین می‌تواند تولید هورمون سروتونین را افزایش دهد. این ماده شیمیایی، که به‌عنوان “ماده احساس خوب” شناخته شده است، بسیاری از وظایف مغز را تنظیم می‌کند و دوز روزانه سروتونین می‌تواند برای سلامت روان مفید باشد.
• کاهش افسردگی. ترکیبات ضد التهابی قهوه، افسردگی  را کاهش می دهند. التهاب و استرس اکسیداتیو در مغز می‌تواند در شرایط افسردگی، از دست دادن حافظه و ناتوانی در تمرکز ظاهر شود. قهوه حاوی تعداد زیادی ترکیبات ضد التهابی است که می تواند استرس اکسیداتیو ناشی از رادیکال‌های آزاد را آرام کند. علاوه بر آن کافئین درون قهوه موجب افزایش ترشح سروتونین (Serotonin) در بدن می شود. سروتونین، هورمون حیاتی بدن است که به ماده‌ احساس خوب معروف شده است (چون تنظیم کننده وظایف مغز بوده و باعث احساس شادی، بهبود خلق و خو، تنظیم خواب، کاهش درد و هضم غذا می شود.)

بنابراین با بررسی برخی تحقیقات و طبق مطالعات انجام شده توسط محققان دانشکده بهداشت عمومی هاروارد، افرادی که حداقل چهار فنجان قهوه در روز می‌نوشند در مقایسه با افرادی که قهوه مصرف نمی‌کنند، 20 درصد کمتر در معرض خطر افسردگی قرار دارند. این تحقیقات، مصرف قهوه کافئین دار را با کاهش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون در مردان مرتبط دانست. در یک مطالعه انجام شده در مجله بیماری آلزایمر، محققان اثر محافظتی قوی‌تری از کافئین در برابر زوال شناختی در زنان نسبت به مردان پیدا کردند. طبق برخی از مطالعات حیوانی، قبل از این که به سراغ نوشیدنی انرژی‌زا بروید، توجه داشته باشید که به نظر نمی‌رسد کافئین موجود در سایر نوشیدنی‌ها، تاثیراتی مشابه کافئین موجود در قهوه، برای سلامت روان داشته باشد. به نظر می‌رسد کافئین موجود در قهوه از طریق ترکیب شدن با سایر اجزای قهوه به طور منحصر به فردی مفید است.

قهوه و افزایش قدرت ذهن

تاثیر قهوه بر مغز

افزایش قدرت ذهن

تاثیر قهوه برای همه یکسان نیست و می‌تواند اثرات نامطلوبی داشته باشد، به خصوص اگر بیش از حد مصرف شود. برای تصمیم گیری در مورد مصرف قهوه و یا تعیین میزان مصرف کافئین روزانه خود، ابتدا وضعیت سیستم بدن و واکنش آن به نوشیدن قهوه را بررسی کنید. این بدان معناست که بپذیرید غذاها و نوشیدنی‌ها چه احساسی در شما ایجاد می کنند، سپس بر اساس آن عمل کنید. اگر بعد از نوشیدن قهوه، احساس خوبی تجربه نمی‌کنید، احتمالا مصرف آن برای بدن شما مناسب نیست.

افزایش انرژی روزانه با  قهوه صبحگاهی

مصرف قهوه بعد از وعده‌ صبحگاهی می‌تواند به افزایش تناسب اندام، تقویت مغز و ایجاد انگیزه کمک کند. بنابراین از خواص قهوه می‌توان گفت که نه تنها خلق و خو را بهبود می بخشد، بلکه  ترکیبات مفید آن، احساس خوشایند و رضایت بخشی در شما ایجاد می‌کند که باعث می‌شود شما این نوشیدنی انرژی بخش را به وعده صبحگاهی خود اضافه کنید. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که اگرچه کافئین به صورت میانگین برای پنج ساعت در بدن باقی می‌ماند، اما بازه زمانی حقیقی می‌تواند برای هر فرد چیزی بین 1.5تا 9 ساعت باشد. به عنوان یک قاعده کلی، پیشنهاد می‌شود که مصرف کافئین را از عصر به بعد متوقف کنید تا تداخلی با خواب شب‌هنگام نداشته باشد.

کاهش مصرف انواع قهوه آماده برای کم کردن عوارض مرتبط

برای مصرف قهوه، از ترکیبات سالم استفاده کنید و از مواد فرآوری شده ای که می‌توانند روده و مغز را ملتهب کنند، اجتناب کنید. به عنوان مثال، به جای خرید موکا لاته شیرین، می‌توانید یکی از انواع قهوه مورد علاقه خود را در منزل آماده کنید.

افزایش احساس لذت و شادی

طبق مطالعات انجام شده، در صورتی‌که قهوه بصورت متعادل مصرف شود، خواص قهوه نسبت به مضرات آن بیشتر است؛ یعنی حداکثر دو تا چهار فنجان در روز یا روزانه مصرف کمتر از 400 میلی گرم کافئین. نوشیدن دانه‌های قهوه تازه آسیاب شده و بو داده تیره نیز ممکن است مواد شیمیایی ناخواسته را در نوشیدنی شما کاهش دهد. لذت نوشیدن قهوه، شامل بوی مطبوع، طعم دلپذیر و آماده سازی آن در صبحگاه، در احساس هوشیاری و سرزندگی نقش مهمی دارد. برای کسانی که قهوه می‌نوشند، آماده سازی قهوه به احساس آمادگی برای شروع یک روز پرانرژی برای انجام فعالیت‌های روزانه  کمک می‌کند. افرادی که به طور منظم قهوه مصرف نمی‌کنند، ممکن است این احساس را تجربه نکنند.

تاثیر قهوه بر انرژی روزانه 

عوارض مصرف قهوه

با این حال، به خاطر داشته باشید که همه ترکیبات موجود در قهوه مفید نیستند و در افراد مختلف باعث ایجاد عوارض متفاوت می شوند. به عنوان مثال:

1. افزایش فشار خون، تپش قلب، استرس، اضطراب، سردرد و بی خوابی. از جمله عوارضی است که در افراد مختلف، مخصوصا زمانی که دوز بالاتری از آن مصرف شود، دیده شده است. پزشکان انجمن پزشکی آمریکا (AMA) خاطرنشان می‌کنند که کافئین یک محرک مغز است، به دو دلیل:

a)کافئین درون قهوه باعث افزایش آزادسازی هورمون آدرنالین (هورمون جنگ و گریز) در بدن می‌شود.

b)کافئین درون قهوه باعث کاهش عملکرد آدنوزین (انتقال دهنده عصبی بازدارنده) در بدن می‌شود.

از این رو قهوه یک محرک بوده و می تواند موجب تحریک و افسارگسیخته شدن بدن شود. بسیاری از افراد با مصرف قهوه دچار افزایش تپش قلب می گردند؛ با بالا رفتن ضربان قلب به طور خودکار سیستم سمپاتیک بدن فعال شده و استرش و اضطراب بروز پیدا می‌کند. بی قراری ایجاد شده، تنها عارضه آن نبوده بلکه تپش قلب بالا، پیام خواب را غیرفعال کرده و بدن را از آرامش باز می دارد. در دراز مدت، بدن با یک فرسودگی بدون استراحت مواجه شده  که رو به پیری زودرس می‌رود. از این رو طی مطالعات فراوان، دیده شده است افرادی که قهوه به میزان زیاد مصرف می‌کنند، نسبت به بقیه افراد زود رنج‌تر بوده و پرخاشگری بیشتری خواهند داشت.

از طرف دیگر، مصرف قهوه باعث افزایش ترشح اسید معده گردیده و همین رفلاکس به طور خودکار، باعث بی قراری و تپش قلب و سردرد معدوی و تهوع می شود.

 2.  تکرر ادرار. کافئین موجود در قهوه موجب افزایش دفع ادرار و در نتیجه کم آبی بدن می‌شود. اغلب تجربه کرده‌ایم که بعد از خوردن قهوه، میزان دفع بیشتر می‌شود. به گفته متخصصان طب سنتی، طبع سرد قهوه علاوه بر ایجاد رفلاکس و انواع ناراحتی‌های گوارشی و سردرد و پرخاشگری، باعث تکرر ادرار نیز می‌شود.

 3. سوزش معده.  قهوه بدلیل داشتن طبع سرد باعث افزایش تولید اسید معده و درد و سوزش سر دل و غالبا حالت تهوع می‌گردد. افرادی که به قهوه عادت دارند به دلیل افزایش تولید اسید معده، علائم رفلاکس، تهوع، خلط پشت گلو، سوزش سر دل یا زیر قلب یا پشت قفسه سینه و احساس فشار روی قفسه سینه و تنگی نفس را بیشتر تجربه می‌کنند.

 4. احساس خستگی یا لرزش دست. گاها چند ساعت که از مصرف قهوه بگذرد و دوز آن در بدن کاهش پیدا کند، خستگی بیشتر بروز می‌کند. بسیار دیده شده که در اثر مصرف دوز بالایی از قهوه به طورناگهانی، لرزش نقاط مختلف بدن علی الخصوص لرزش دست و پا ایجاد می‌شود و افرادی که دوز بالای قهوه مصرف می‌کنند، دچار لرزش بدن و ضعف اعصاب می‌شوند.

 5. اختلال در گوارش به صورت اسهال یا یبوست. قهوه در افراد مختلف عوارض متفاوتی بر گوارش ایجاد می‌کند. برای مثال :

a) یبوست. چون کافئین درون قهوه موجب تکرر ادرار و کم شدن آب بدن شده و طبع سرد آن موجب کاهش حرکات گوارش می‌شود، بروز یبوست در اثر مصرف قهوه بسیار شایع است.

b) اسهال. چون کافئین موجود در قهوه موجب افزایش ترشح گاسترین می‌شود (هورمونی در معده که به حرکات روده سرعت می‌دهد) و اسید معده را بالا می‌برد، در برخی افراد، حالت اسهال  در اثر مصرف قهوه  گاها دیده شده است.

 6. افزایش کلسترول خون. قهوه بدون فیلتر حاوی روغن‌های طبیعی به نام دی ترپن‌ها است که سطح کلسترول LDL را افزایش می‌دهد.

7. لاغری، زردی چهره، کاهش میل جنسی و حجم منی، ایجاد نفخ، کابوس، قلنج و خشکی مجاری تنفسی. موارد بیان شده از جمله عوارضی است که در مصرف طولانی مدت قهوه به دلیل طبع سرد و خشک آن ممکن است بروز کند؛ البته با مصرف منطقی و دوز کنترل شده روزانه، این عوارض قابل کنترل هستند. حتی می‌توان با افزودن  اندکی ترکیبات گیاهی دم شده و ایجاد طبع گرم در قهوه، برای مثال زعفران یا گلاب یا زنجبیل یا هل، از ایجاد این عوارض پیشگیری کرد. 

 8. اعتیاد روانی و فیزیکی. یکی از مهم‌ترین عوارض قهوه، وابستگی است که در اغلب افراد بروز می‌کند. کافئین درون قهوه مانند کوکائین و آمفتامین و بقیه مخدرها که مغز را فعال می‌کنند، باعث ایجاد اعتیاد می‌شود و در صورت عدم استفاده، احساس خستگی مفرط و اختلال در عملکرد روزانه ایجاد می‌گردد. قهوه برای افرادی که مشکل سلامتی یا بیماری ندارند، مناسب است، اما در صورت نیاز به کاهش مصرف، علائم ترک نوشیدن قهوه (سردرد، خستگی) معمولاً چند روز ادامه پیدا می‌کند. پس بهتر است کم کم مصرف آن را کاهش دهیم و یا از قهوه بدون کافئین استفاده کنیم.

مزایا و معایب مصرف قهوه

راهکارهای رفع عوارض ناشی از مصرف قهوه

اگر نمی‌توانید مصرف قهوه را قطع کنید و از عوارض آن احساس ناخوشایندی دارید، با راهکارهای زیر می‌توانید عوارض مصرف قهوه را کاهش دهید:

• رفع بی خوابی: به جای مصرف قهوه به هنگام عصر و شب، قهوه را بعد از صبحانه بخورید تا در طول روز انرژی داشته باشید و شب هنگام بتوانید به راحتی بخوابید. در صورت لزوم از یک مکمل برای بهبود کیفیت خواب استفاده کنید؛ مانند قرص سیمواسلیپ، شربت کاهو (نوما) و کپسول ریلکس هرب.
• رفع سوزش و درد معده: قهوه را با معده خالی نخورید. برای مثال بعد از صبحانه، زمان مناسبی برای خوردن قهوه است. در صورت معده درد شدید می‌توانید یک آنتی اسید قوی استفاده کنید؛ بعنوان مثال شربت گابیس، قرص پپتی لاک جویدنی و قرص نولپازا 40 میلی گرم.
• رفع اسهال یا یبوست: یک عدد کپسول پروبیوتیک استفاده کنید؛ مانند کپسول فمی لاکت تو پلاس یا ساشه پارسی لاکت
• رفع لرزش بدن یا تپش قلب: از مصرف بیش از دو فنجان قهوه در روز خودداری کنید و در صورت بروز استرس و تپش قلب و لرزش دست می‌توانید از یک مکمل ضد اضطراب استفاده کنید. کپسول کالم انرژی، کپسول تریمولس یورویتال و قرص 5 اچ تی پی (5HTP).
• رفع بی میلی جنسی: با توجه به طبع سرد قهوه، در کنار مصرف قهوه می‌توانید از غذاهایی با طبع گرم استفاده کنید، مانند دم کرده زعفران و…. در صورت لزوم می‌توانید از یک مکمل تقویت جنسی نیز استفاده کنید. مانند کپسول کاماسوترا، قرص لیبیدو بوستر.
• رفع لاغری: در کنار مصرف قهوه، برای درمان بی اشتهایی می توانید از یک داروی حاوی ب کمپلکس همراه با جینسینگ استفاده کنید. کپسول اورامین اف، قرص شیکوریدین و ساشه جنرال تونیک دینه
• رفع وابستگی: یک روز در میان می‌توانید به جای استفاده از قهوه، بعد از صبحانه یک عدد قرص کافئین بخورید. در صورت داشتن شرایط پزشکی خاص یا هر بیماری های زمینه ای، حتما قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.

مکمل‌های ذکر شده تنها جهت معرفی و آگاهی بیشتر شما آورده شده اند. در صورتی که تصمیم به مصرف هر مکملی دارید، حتما با پزشک یا متخصص مشورت کنید.

قرص کافئین یوروویتال

قرص کافئین کارن

خواص قرص کافئین

کاربرد قرص کافئین عبارت است از:

• افزایش انرژی روزانه و کاهش خستگی
• افزایش هوشیاری و تحریک دستگاه عصبی
• افزایش قدرت انقباضی عضله و کاهش دردهای عضلانی
• افزایش چربی سوزی و تحریک لیپولیز
• افزایش حداکثر ظرفیت هوازی فرد مخصوصا برای تمرین ورزشی

میزان مصرف روزانه قهوه 

سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA)، مصرف بیش از 400 میلی گرم کافئین در روز را توصیه نمی‌کند؛ زیرا میزان کافئین یک فنجان دم کرده خانگی بین 100 تا 200 میلی گرم متغیر است. بنابراین FDA برای بیشتر بزرگسالان، 400 میلی گرم در روز - یعنی حدود دو تا سه فنجان 12 اونس مایع قهوه - را به عنوان مقداری ذکر کرده است که به‌طور کلی فاقد عوارض و اثرات منفی می‌باشد. با این حال، موارد متفاوت زیادی هم در میزان حساسیت افراد به اثرات کافئین و هم سرعت دفع آن از بدن وجود دارد. به گفته پزشکان AMA، سالم ترین راه برای مصرف قهوه  با مقادیر کمتر در طول روز و حداکثر تا ساعت 2 بعد از ظهر می‌باشد. به عبارت دیگر، بهترین روش مصرف قهوه بصورت یک فنجان کوچک، بعد از صبحانه توصیه می‌شود.

نتیجه گیری

نوشیدن روزانه قهوه با کاهش خطر زوال عقل و بیماری آلزایمر، کنترل بهتر قند خون، کاهش افسردگی و درمان برخی از مشکلات سلامت روان مرتبط است و ممکن است به جلوگیری از برخی زوال‌های شناختی مرتبط با افزایش سن کمک کند. بصورت معمول روزانه دو تا چهار فنجان در روز یا کمتر از 400 میلی گرم کافئین توصیه می‌شود.  اگر کافئین شما را پریشان، مضطرب کرده یا منجر به بی خوابی می‌شود، مصرف قهوه برای بدن شما مناسب نیست.

پرسش و پاسخ(FAQ)

1. روش نگهداری دانه قهوه چگونه است؟

دانه‌های قهوه را باید در جای خشک و خنک نگهداری کرد، نه در یخچال. توجه به این نکته بسیار مهم است؛ زیرا نمی‌خواهید طعم و عطر دانه‌های قهوه به دلیل قرار گرفتن در معرض نور خورشید، هوا و رطوبت کاهش یابد و البته می‌توانید دانه‌های قهوه را در قوطی‌ نگهداری کنید، اما مطمئن شوید که آن را در بازه زمانی 2 تا 4 هفته مصرف کنید.

2. چگونه می‌توان قهوه را گرم نگه داشت؟

هر زمان که می‌خواهید قهوه بنوشید، آن را تازه دم کنید.  اگر می‌خواهید قهوه را برای مدت کوتاهی گرم نگه دارید، می‌توانید از یک ظرف عایق حرارتی (ظرف نگهدارنده) استفاده کنید که عطر مطبوع قهوه را حفظ کند. اما اگر می‌خواهید قهوه دم شده را برای مدت طولانی تری نگه دارید، می‌توانید آن را در یک ظرف شیشه ای در بسته در داخل یخچال نگهداری کرده و سپس هنگام مصرف، مجدد آن را گرم کنید. البته دقت داشته باشید که گرم کردن مجدد قهوه هرگز طعم اصلی قهوه را به آن باز نخواهد گرداند.

3. چرا قهوه باعث یبوست می‌شود؟

کافئین، پتانسیل تنظیم اختلال عملکرد حرکتی روده بزرگ و اختلال در میکروبیوتای روده بزرگ را دارد که از علل بالقوه یبوست هستند. افرادی که مرتباً کافئین مصرف می‌کنند، ممکن است پس از کاهش مصرف کافئین، یبوست خفیفی را تجربه کنند. افراد می‌توانند با خوردن غذاهای غنی از فیبر و هیدراته ماندن از یبوست جلوگیری کنند.

منبع

The Effects Of Coffee On The Brain