ویتامین سی و تأثیر فوق العاده آن برای پوست

شاخص‌ترین فواید مصرف ویتامین C برای پوست

ویتامین سی به عنوان یک منبع نامتناهی از آنتی اکسیدان شناخته می­‌شود که باعث سلامت و همچنین درخشان شدن پوست می­‌گردد. نیاز روزانه بدن شامل ترکیبی از مواد مغذی در مقادیر مختلف است تا بتواند بهترین عملکرد خود را داشته باشد. ویتامین سی نه تنها یک ماده مغذی تقویت کننده سیستم ایمنی محسوب می­‌شود، بلکه ویژگی­‌های بیشتری نیز برای سلامت بدن دارد. همانطور که گفته شد، وقتی در مورد سلامت پوست صحبت می‌کنیم، ویتامین سی می­‌تواند نقش بسیار مهمی در این زمینه داشته باشد. ویتامین سی نقش تعیین ­کننده در محافظت از رنگ طبیعی پوست و جوان‌سازی آن دارد. این ماده ضروری، هم به صورت خوراکی و هم به صورت موضعی (به شکل کرم و سرم) قابل استفاده می‌باشد.

سازمان بهداشت جهانی (WHO) در مورد ویتامین C برای پوست، این ویتامین را به عنوان یک آنتی‌اکسیدان طبیعی معرفی کرده و بیان می‌کند که ویتامین C به دلیل ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی خود، می‌تواند به کاهش آسیب‌های ناشی از تابش نور خورشید و آلاینده‌ها کمک کند و در نهایت از پیری زودرس پوست جلوگیری کند.

تاثیرات و فواید ویتامین سی برای پوست

جلوگیری از آسیب نور خورشید

قرار گرفتن پوست در معرض نور خورشید یا اشعه ماوراء بنفش، باعث آزاد شدن رادیکال های آزاد می­‌شود که این امر می­‌تواند منجر به تخریب سلول ها و کلاژن پوست شود. هم چنین، این اتفاق باعث بروز التهابات پوستی می‌شود و می‌تواند منجر به مشکلات پوستی دیگری مانند پیری پوست، پیدایش لکه های پوستی و … شود. همان طور که گفته شد، ویتامین سی یک آنتی­ اکسیدان بسیار قوی است که عمل خنثی سازی رادیکال‌های آزاد را به عهده دارد. از این رو این ماده با کاهش التهاب پوست، از سلول‌های پوست در برابر آسیب محافظت می‌کند. بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند که افرادی که ویتامین سی مصرف می‌کنند، علائم پیری و بیماری پوستی آن­ ها با تاخیر مواجه می­‌شود.

بهبود قدرت و استحکام پوست

ویتامین سی، نه تنها در جلوگیری از آسیب های ناشی از آفتاب مفید است، بلکه به فعال کردن فیبروبلاست که به نوبه خود عمل کلاژن سازی را انجام می­‌دهد، کمک می‌کند. این باعث می شود پوست سفت­‌تر به نظر برسد و علائم پیری را نشان ندهد.

تسریع درمان و بهبود پوست

بریدگی‌ها و سوختگی‌ها، هر چند جزئی باشند، در بیشتر مواقع می‌توانند از خود، جای زخم باقی بگذارند. در این جا ویتامین سی در ترمیم پوست آسیب دیده نقش مهمی ایفا می کند. «کراتینوسیت ها» سلول هایی هستند که زخم روی سطح پوست را می بندند. ویتامین سی به شکل گیری این سلول ها کمک می کند. اگرچه مصرف مقادیر بیشتر ویتامین سی، روند بهبودی را تسریع نمی­‌بخشد، اما عدم دریافت کافی آن، قطعاً می تواند روند بهبودی را به تاخیر بیندازد.

محافظت آنتی اکسیدانی

ویتامین سی نه تنها در صورت مصرف خوراکی، بلکه در صورت استفاده موضعی بر روی پوست، با جلوگیری از آسیب رادیکال های آزاد، به عنوان یک آنتی اکسیدان عالی عمل می کند. ویتامین سی به اشکال مختلف در طیف وسیعی از سرم ها موجود است. بهترین گزینه برای مصرف موضعی ویتامین سی، فرم ال آسکوربیک اسید است، زیرا این دسته، توانایی نفوذ به مراتب عمیق تری به لایه های پوست دارد. اگرچه این یک امر اثبات شده است که استفاده از کرم ضد آفتاب بهترین گزینه برای محافظت از پوست در برابر اشعه ماوراء بنفش است، اما استفاده مقدار کمی از سرم حاوی ویتامین سی قبل از استعمال ضد آفتاب، تأثیر بیشتری برای جلوگیری از آسیب های ناشی از نور خورشید ایجاد می کند.

بهبود علائم پیری

تحقیقات به وضوح نشان می­‌دهند که لوسیون­‌ها و کرم­‌های حاوی ویتامین سی با تحریک فیبروبلاست، در کلاژن­ سازی نقش دارند. تولید کلاژن، به تاخیر و کاهش علائم پیری مانند پیدایش چین و چروک و … کمک می­‌کند.

یکنواخت شدن بافت پوستی

ویتامین سی نه تنها باعث به تاخیر انداختن علائم پیری می­‌شود، بلکه تولید بیش از حد سلول های رنگدانه ملانین (رنگ سیاه و لکه های سیاه روی پوست) را نیز محدود می کند، بنابراین در طولانی مدت، به کاهش لکه­‌های تیره پوست کمک می­‌کند. سعی کنید همیشه با متخصصان پوست مشورت کنید تا بهترین رژیم را با توجه به شرایط پوستی به شما ارائه دهند. به طور مثال، مشاهده شده است که ویتامین سی در ترکیب با عصاره سویا و شیرین بیان عملکرد بهتری دارد.

بنابراین مهم‌ترین فواید ویتامین c برای پوست را می‌توان بصورت زیر خلاصه کرد:

• آنتی اکسیدان: ویتامین سی یک آنتی اکسیدان قوی است که با خنثی کردن رادیکال‌های آزاد از آسیب به سلول‌های پوست و پیرپوستی و چروک و تیرگی پوست جلوگیری می‌کند.
• تحریک تولید کلاژن: ویتامین سی به‌طور مستقیم باعث سنتز کلاژن می‌شود؛ کلاژن پروتئینی است که در استحکام و لیفت و جلوگیری از چین و چروک در پوست نقش دارد.
• روشن کنندگی پوست: ویتامین سی باعث کاهش ملانین و روشن کردن لک‌های تیره و بهبود یکنواختی پوست می‌گردد.
• محافظت در برابر آسیب نور خورشید: چون خنثی کننده رادیکال‌های آزاد است.
• کاهش التهاب و قرمزی پوست: چون ضد التهاب و کاهش دهنده قرمزی و حساسیت پوست می‌باشد.
• تسریع بهبود زخم: چون خنثی کننده رادیکال های آزاد است، بازسازی سلول های پوست را تسریع می کند.
• جلوگیری از پیری زودرس: با تقویت کلاژن سازی و از بین بردن رادیکال‌های آزاد از افتادگی پوست جلوگیری می‌کند.
• خاصیت مرطوب کنندگی: با حفظ رطوبت پوست، از خشکی و ترک خوردن پوست جلوگیری می‌کند.
• کاهش لک های پوستی: با از بین بردن رادیکال‌های آزاد، به کاهش لک‌ها و روشن و یکنواخت شدن پوست کمک می‌کند.
• کاهش آسیب‌های ناشی از آلودگی هوا و سیگار: با از بین بردن رادیکال‌های آزاد، از تیره شدن پوست جلوگیری می‌کند.

فواید ویتامین سی برای مو

ویتامین سی نه تنها برای پوست مفید است، بلکه می‌­تواند مکمل مناسبی برای مراقبت­‌های مربوط به مو نیز باشد؛ زیرا همان طور که پیش­‌تر ذکر شد، یک جزء مهم برای ساخت کلاژن است. ویتامین سی خوراکی می­‌تواند برای جذب پروتئین آهن غیر هِمی (non-heme iron proteins)، که یک ماده معدنی مهم برای رشد مو است، مفید واقع شود.

انواع و نحوه استفاده از ویتامین سی برای پوست

سرم‌ها و کرم‌های حاوی ویتامین سی: روزانه یک مرتبه، بدون برخورد نور خورشید، یک لایه نازک از این محصولات را استعمال نمایید. مانند:

-کرم مرطوب کننده آردن مدل C Factor

-سرم ضد لک و روشن کننده تیوپی ژوت

کرم دور چشم حاوی ویتامین سی: روزانه 2 مرتبه با حرکات ضربه ای از گوشه چشم به سمت خارج. مانند:

-کرم دور چشم درماتیپیک حاوی ویتامین C

-کرم دور چشم ویتامین سی MQ

کرم دور چشم ویتامین C درماتیپیک

شوینده حاوی ویتامین سی: استعمال به پوست و ماساژ ملایمی جهت ایجاد کف و سپس آبکشی. مانند:

-فوم واش شفاف کننده حاوی ویتامین C آردن

-میسلار واتر ژنوبایوتیک مناسب پوست های چرب و مختلط

ماسک‌های صورت حاوی ویتامین سی: این ماسک‌ها به کاهش لک و جوان سازی پوست کمک می‌کند. مانند:

-ماسک صورت هیدرودرم ضد لک حاوی ویتامین سی

-ماسک ورقه ای ویتامین C بیواکوا

مکمل‌های خوراکی ویتامین سی: مکمل خوراکی ویتامین سی، علاوه بر اثرات موضعی، می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی و سلامت پوست کمک کند. مانند:

-قرص ویتامین سی جویدنی 500 میلی گرم ویتامین لایف

-ویال ویتامین سی یوروویتال 1000 میلی گرم

ویال خوراکی ویتامین C 1000 میلی گرم یوروویتال

نیاز روزانه ویتامین سی چه مقدار است؟

مصرف روزانه توصیه شده ویتامین سی برای مردان 90 میلی گرم و  برای زنان 75 میلی گرم می­‌باشد. مواد غذایی مانند: فلفل سبز، کلم بروکلی، پرتقال، پاپایا، توت فرنگی و طالبی منبع سرشاری از ویتامین سی به شمار می­‌روند. تحقیقات متعددی نشان داده است که مصرف هم زمان دو آنتی اکسیدان می‌­تواند محافظت مناسب­‌تری در برابر هر نوع آسیب اشعه ماوراء بنفش ایجاد کند. بنابراین مصرف میوه‌ها و سبزیجات غنی از ویتامین ای (E) مانند بادام، کره بادام زمینی و تخمه آفتابگردان را در کنار مواد غذایی غنی از ویتامین سی در اولویت قرار دهید.

نیاز روزانه بدن به ویتامین سی در افراد مختلف

زنان بالغ: 75 میلی گرم

مردان بالغ: 90 میلی گرم

زنان باردار: 85 میلی گرم

زنان شیرده: 120 میلی گرم

کودک 1 تا 3 سال: 15 میلی گرم

کودک 4 تا 8 سال: 25 میلی گرم

کودک 9 تا 13 سال: 45 میلی گرم

افراد سیگاری: 35 میلی گرم بیشتر از افراد غیر سیگاری(مثلا در مردان بالغ 35+90=125 میلی گرم)

منابع تامین ویتامین سی

انواع میوه‌ها و سبزیجات منابع سرشار از ویتامین سی هستند که بهترین این منابع عبارتند از: پرتقال - پرتقال خونی - کیوی - توت فرنگی - فلفل قرمز - فلفل سبز - گلابی - پاپایا - موز - کلم بروکلی - گوجه فرنگی - لیمو - سبزیجات برگ سبز - مرکبات - انار - آناناس و… .

عوارض مصرف بیش از حد ویتامین C خوراکی

• ناراحتی گوارشی: افزایش اسید معده و رفلاکس و تهوع و اسهال و درد شکم و نفخ و….
• سنگ کلیه: افزایش خطر تشکیل سنگ کلیه مخصوصا در افرادی که سابقه بیماری کلیوی دارند.
• کمبود مس: مس و ویتامین سی برای جذب از روده با هم رقابت می‌کنند و افزایش جذب ویتامین سی موجب کاهش مس و کمبود آن در بدن می‌شود.
• کاهش اثر دیگر داروها: تغییر اثر داروهایی مانند داروهای رقیق کننده خون و…
• کمبود ویتامین ب12: ویتامین ب 12 و ویتامین سی برای جذب از روده با هم رقابت می‌کنند و افزایش جذب ویتامین سی موجب کاهش ویتامین ب12 و کمبود آن در بدن می‌شود.
• آسیب به مینای دندان. مصرف بیش از حد ویتامین سی خوراکی، ممکن است به مینای دندان آسیب برساند.
• آسیب به کلیه. مخصوصا در افرادی به نارسایی کلیه مبتلا هستند.

عوارض مصرف بیش از حد ویتامین C موضعی

• واکنش پوستی
• آلرژی و حساسیت و خارش و تورم پوست
• خشکی پوست و پوسته پوسته شدن و احساس کشیدگی پوست
• سوزش و التهاب پوست
• قرمزی پوست
• بروز آکنه یا دانه های ریز روی پوست

سازمان غذا و دارو آمریکا (FDA) هشدار می‌دهد که مصرف بیش از حد ویتامین C در محصولات موضعی ممکن است منجر به تحریک پوست، به خصوص برای افرادی که دارای پوست حساس هستند، شود. بنابراین، توصیه می‌شود که قبل از استفاده از محصولات حاوی ویتامین C بر روی پوست، تست حساسیت انجام شود.

نحوه انتخاب محصول ویتامین C مناسب برای مراقبت از پوست

در درجه اول پیشنهاد می­‌شود که وجود اسید اسکوربیک را در لیست مواد تشکیل دهنده محصول موردنظر بیابید. از آنجایی که ویتامین سی در ترکیب با ویتامین ای (E) بهتر عمل می‌کند، پس به دنبال محصولاتی باشید که حاوی آلفا توکوفرول است که شکل فعال ویتامین ای (E) محسوب می‌شود. توجه داشته باشید که محصول انتخابی خود را با وسواس خاصی انتخاب کنید یا قبل از انتخاب با متخصص پوست خود مشورت کنید. نگهداری از محصول نیز امر مهمی است؛ زیرا اسید اسکوربیک در صورت قرار گرفتن در معرض نور خورشید به سرعت تجزیه می‌شود، بنابراین محصولاتی با بسته بندی شیشه ای مات انتخاب کنید و آنها را حدالامکان از معرض نور خورشید دور نگه دارید.

نکات مهم برای استفاده از ویتامین سی خوراکی و موضعی

• مقدار مصرف ویتامین سی خوراکی نباید از حد مجاز تجاوز کند چون انواع مشکلات گوارشی و سنگ کلیه و دیگر عارضه ها بروز خواهند کرد.
• ویتامین سی موضعی با دیگر موضعی‌ها مخصوصا رتینوئید تداخل دارد، بنابراین باید بین ویتامین سی موضعی و دیگر محصولات حداقل 6 ساعت فاصله بگذارید.
• همیشه جهت جلوگیری از واکنش‌های پوستی، یک لایه نازک از ویتامین سی را استعمال نمایید.
• محصولات ویتامین سی به نور حساس هستند و باید در جای خشک و خنک و دور از نور آفتاب نگهداری شوند.
• نور خورشید، اثر ویتامین سی موضعی را کاهش می‌دهد. بنابراین توصیه می‌شود که ویتامین سی را شب هنگام استعمال نمایید.

نتیجه گیری

ویتامین C که با نام اسید اسکوربیک نیز شناخته می‌شود، یک ماده مغذی حیاتی است که به دلیل نقش آن در عملکردهای مختلف بدن، فواید بی‌شماری برای سلامتی ارائه می‌دهد. این ویتامین به عنوان یک آنتی‌اکسیدان عمل می‌کند، از عملکرد سیستم ایمنی پشتیبانی می‌کند، به بهبود زخم کمک می‌کند و در تشکیل کلاژن نقش دارد. ویتامین C به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و تقویت‌کننده کلاژن، فواید بی‌شماری برای پوست دارد. این ویتامین به محافظت در برابر آسیب‌های ناشی از نور خورشید، کاهش هایپرپیگمنتاسیون، روشن‌تر شدن رنگ پوست، افزایش تولید کلاژن و بهبود زخم کمک می‌کند.

پرسش و پاسخ(FAQ)

1. ویتامین سی مناسب چه پوستی است؟

همه می‌توانند از مصرف ویتامین C بهره‌مند شوند. تنها مشکل این است که گاهی اوقات می‌تواند برای پوست تحریک‌کننده باشد، بنابراین اگر پوست حساس‌تری دارید، باید در استفاده از آن احتیاط کنید و فرمولی پیدا کنید که برای شما مناسب باشد. برای پوست‌های چرب یا معمولی، اسید ال-آسکوربیک قوی‌ترین شکل ویتامین C است و می‌تواند بیشترین فایده را داشته باشد، در حالی که برای پوست‌های خشک و حساس، منیزیم آسکوربیل فسفات، یک ویتامین C محلول در آب، کمتر تحریک‌کننده است.

2. چرا با ویتامین C جوش می زنیم؟ 

 اگرچه درست است که در برخی موارد ویتامین C می‌تواند باعث جوش شود، اما معمولاً این اتفاق در افرادی که برای اولین بار از این ویتامین استفاده می‌کنند و از محصولات با غلظت یا فرمولاسیون نامناسب استفاده کردند، رخ می‌دهد. استفاده صحیح و انتخاب محصول مناسب، خطر این اتفاق را به حداقل می‌رساند. لازم به ذکر است که اسید ال-آسکوربیک، قوی‌ترین شکل ویتامین C و بسیار اسیدی است. این ماده می‌تواند pH طبیعی پوست را مختل کند و منجر به سوزش و التهاب شود؛ بنابراین تنها شکل ویتامین سی است که می‌تواند منجر به بروز جوش و آکنه شود.

3. بعد ویتامین سی چی بزنیم؟

در روتین مراقبت از پوست حاوی ویتامین C، استفاده از مرطوب‌کننده بعد از استفاده از سرم ویتامین سی بسیار مهم است. دلیل این امر این است که سرم به جذب بهتر مرطوب‌کننده کمک می‌کند و مرطوب‌کننده به حفظ مواد مغذی سرم در پوست کمک می‌کند تا بتوانند در تمام طول روز عمل کنند. همچنین هیالورونیک اسید(HA) و ویتامین C هیچ تداخل ناخواسته‌ای ندارند و فواید HA، خواص ضد پیری و بهبود بافت پوست ویتامین C را تکمیل می‌کند؛ بنابراین استفاده از این دو ترکیب، برای سلامت پوست بسیار مفید می‌باشد. توصیه می‌کنیم پس از استفاده از سرم ویتامین C در صبح، از سرم هیالورونیک اسید تقویت‌کننده (HA) استفاده کنید.

منبع

  Samplius